အေထြေထြဗဟုသုတ

နာမည်ကျော် မြန်မာ ကာတွန်းဆရာနှစ်ဦး နိုင်ငံတကာဆု ချီးမြှင့်ခံရ

စစ္အာဏာသိမ္းမႈကိုသေရာ္ေလွာင္ေျပာင္ကာတြန္းမ်ားေရးဆြဲေနခဲ့သည့္ ေဝယံ(ေတာင္ႀကီး) ႏွင့္ လဂြန္းအိမ္တို႔ ႏွ

စ္ဦးကို ကာတြန္းပညာရွင္မ်ား အခြင့္ အေရးဆိုင္ရာ နိုင္ငံတကာကြန္ရက္ (CRNI) က ဆုခ်ီးျမႇင့္ေပးအပ္လိုက္ သည္။…

(Zawgyi Font ဖြင့် ဖတ်မရသူများ အောက်တွင် Unicode ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်)

လက္ရွိတြင္ အေမရိကန္နိုင္ငံတြင္ ခိုလႈံေရာက္ရွိေနေသာ ျမန္မာကာတြန္းဆရာ ႏွစ္ဦးအေနျဖင့္ CRNI ၏ တစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ခ်ီးျ

မႇင့္ေပးအပ္သည့္ နိုင္ငံေရး ကာတြန္းဆုတစ္ဆုျဖစ္သည့္ Robert Russell Courage in Cartooning Award (ေရာဘတ္ရက္ဆဲလ္ ရဲရ

င့္မႈ ကာတြန္းဆု) ကို အေမရိကန္နိုင္ငံမွာပင္ လက္ခံရယူရမွာျဖစ္သည္။…

၁၉၉၉ ခုႏွစ္က စတင္ခ်ီးျမႇင့္ေသာ ေရာဘတ္ရက္ဆဲလ္ ရဲရင့္မႈ ကာတြန္းဆုကို ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားအၾကား ပထမဆုံးဆြတ္ခူးရရွိမႈျဖစ္သ

ည္။…

ေဝယံ (ေတာင္ႀကီး) က မဇၩိမသို႔ေပးပို႔ေသာ ဆုရရွိျခင္းႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေျပာစကားတြင္ ” အာဏာရွင္ကိုေတာ္လွန္လို႔ ခ်ီးျမႇ

င့္တယ္လို႔ အၾကမ္းမ်ဥ္း သိထားတယ္။ အမိျမန္မာနိုင္ငံကိုယ္စားရရွိတဲ့အတြက္ ဂုဏ္ယူမိပါတယ္။ နိုင္ငံတကာကာတြန္းဆရာေတြ

အားလုံးထဲကမွ အေ႐ြးခ်ယ္ခံရလို႔ပါခင္ဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္ေရွ႕ဆက္ပီး အာဏာရွင္ကို သေရာ္တဲ့ကာတြန္းေတြ ဆက္ဆြဲသြား ပါ့မယ္။” ဟု

ေျပာၾကားသည္။…

ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္ေန႕တြင္ အၾကမ္းဖက္စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ကာတြန္းဆရာမ်ား အသ င္းသည္ လမ္းေပၚ

ထြက္ ဆႏၵျပပြဲမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့ၾက သည္။ ထို႔အျပင္ ကာတြန္းဆရာမ်ား ေရးဆြဲေသာ လက္ရာမ်ားကို ဆႏၵျပသမား မ်ား အသုံးျပဳခဲ့

ၾကသလို အြန္လိုင္းႏွင့္ အမ်ားျပည္သူေနရာမ်ားတြင္လည္း အသုံးျပဳခဲ့ၾကသည္။…

ေဝယံ (ေတာင္ႀကီး) ႏွင့္ လဂြန္းအိမ္တို႔၏ စစ္အာဏာ ရွင္ဆန႔္က်င္ေရး လက္ရာ မ်ားက မဇၩိမ၊ ေခတ္သစ္၊ ဧရာဝတီ၊ သံလြင္ခက္ ႏွင့္

74 မီဒီယာတို႔တြင္ အေတြ႕ ရမ်ားခဲ့သလို လူႀကိဳက္လည္းမ်ားခဲ့ၿပီး စစ္အာဏာသိမ္းမႈေနာက္ပိုင္း အေက်ာ္ၾကားဆုံးေသာ ကာတြ

န္းဆရာမ်ားျဖစ္ခဲ့သည္။…

သို႔ေသာ္ ကာတြန္းဆရာႏွစ္ဦးေရးဆြဲခဲ့သည့္လက္ရာမ်ားတြင္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚခြဲျခားမႈႏွင့္ လူမ်ိဳးေရးဆို

င္ရာအျမင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဝဖန္မႈမ်ားက်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ထြက္ေပၚခဲ့သည္။…

” LGBTQအသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးမ်ားအတြက္ ထိရွ နားလည္ မႉ လြဲမွားမႈမ်ားရွိခဲ့ပါက အႏူးအၫြတ္ေတာင္းပန္

ပါတယ္” ဟု ေဝယံ (ေတာင္ႀကီး) က ေျပာသည္။…

ထို႔အျပင္ ” ရိုဟင္ဂ်ာနဲ႕ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားေတြအေပၚမွာ မွားခဲ့တာေတြ ရွိရင္ေတာင္းပန္ပါတယ္။” ဟု ကာတြန္းေဝယံ

(ေတာင္ႀကီး)က ဆက္ေျပာ သည္။…

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ား ႀကဳံေတြ႕ထားရသည့္ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ၊ လက္ရွိျဖစ္ေပၚဆဲ ဖိစီးႏွိပ္စက္မႈ၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ၊

ေႏွာင့္ယွက္တိုက္ခိုက္မႈ တို႔ အဆုံးသတ္ေရးအတြက္ Amnesty International က ေတာင္းဆိုထားသည္။…

ဧၿပီလတြင္ ေဝယံ(ေတာင္ႀကီး) ႏွင့္ ၎၏ လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္ လဂြန္းအိမ္တို႔ သည္ ၎တို႔အေနျဖင့္ စစ္အာဏာသိမ္းအုပ္စုကို

ေဝဖန္ျပစ္တင္မႈမ်ား ဆက္ လက္ ထုတ္ေဖာ္ရန္ လုံၿခဳံမႈမရွိေတာ့ဟု ခံစားမိခဲ့ၾကၿပီး နိုင္ငံထဲကေန ထြက္ခြာ ရန္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကသ

ည္။…

” စစ္တပ္အာဏာပိုင္မ်ားသည္ ၎တို႔ႏွင့္ အျမင္သ ေဘာကြဲလြဲမႈမ်ားအေပၚ ဖိႏွိပ္ရန္ႏွင့္ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား က်ဴးလြန္သည့္ ခ်ိဳးေဖာက္မႈ

ကို ဖုံးဖိရန္ ရည္ ႐ြယ္သည့္ ႀကိဳးပမ္းမႈတစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။” ဟု နိုင္ငံ့အမ်ားအျပားတြင္ ကြန္ရက္ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ CRNI က ေျပာသည္။…

နယ္စည္းမျခားသတင္းေထာက္မ်ားအသင္း (RSF) ၏ အကဲျဖတ္ခ်က္ခ်က္အရ လည္း ၂၀၁၃ ႏွင့္ ၂၀၁၇ အၾကား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သ

ည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားက ျမန္မာနိုင္ငံကို ကမာၻ႔သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အၫႊန္းကိန္းတြင္ အဆင့္ ၂၀ တက္ ေစခဲ့ေၾ

ကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ ၂၀၂၁ တြင္ ယင္းသည္ ႐ုတ္ျခည္းပင္ အဆုံးသတ္ၿပီး ျမန္မာ နိုင္ငံ၏ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားကို လြန္ခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္ခန႔္က

အေျခအေနမ်ား အတိုင္း ျပန္ေရာက္သြားေစခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။…

ယူနီကုဒ်ဖြင့် ဖတ်ရန်

စစ်အာဏာသိမ်းမှုကိုသရော်လှောင်ပြောင်ကာတွန်းများရေးဆွဲနေခဲ့သည့် ဝေယံ(တောင်ကြီး) နှင့် လဂွန်းအိမ်တို့ နှစ်ဦးကို ကာတွန်း

ပညာရှင်များ အခွင့် အရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာကွန်ရက် (CRNI) က ဆုချီးမြှင့်ပေးအပ်လိုက် သည်။…

လက်ရှိတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ခိုလှုံရောက်ရှိနေသော မြန်မာကာတွန်းဆရာ နှစ်ဦးအနေဖြင့် CRNI ၏ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ချီးမြှင့်ပေးအပ်သည့် နိုင်ငံရေး ကာတွန်းဆုတစ်ဆုဖြစ်သည့် Robert Russell Courage in Cartooning Award (ရောဘတ်ရက်ဆဲလ် ရဲရင့်မှု ကာတွန်း

ဆု) ကို အမေရိကန်နိုင်ငံမှာပင် လက်ခံရယူရမှာဖြစ်သည်။…

၁၉၉၉ ခုနှစ်က စတင်ချီးမြှင့်သော ရောဘတ်ရက်ဆဲလ် ရဲရင့်မှု ကာတွန်းဆုကို မြန်မာနိုင်ငံသားများအကြား ပထမဆုံးဆွတ်ခူးရရှိမှု

ဖြစ်သည်။…

ဝေယံ (တောင်ကြီး) က မဇ္ဈိမသို့ပေးပို့သော ဆုရရှိခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် ပြောစကားတွင် ” အာဏာရှင်ကိုတော်လှန်လို့ ချီးမြှင့်တယ်လို့

အကြမ်းမျဉ်း သိထားတယ်။ အမိမြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားရရှိတဲ့အတွက် ဂုဏ်ယူမိပါတယ်။ နိုင်ငံတကာကာတွန်းဆရာတွေ အားလုံးထဲကမှ အ

ရွေးချယ်ခံရလို့ပါခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်ရှေ့ဆက်ပီး အာဏာရှင်ကို သရော်တဲ့ကာတွန်းတွေ ဆက်ဆွဲသွား ပါ့မယ်။” ဟု ပြောကြားသည်။…

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကာတွန်းဆရာများ အသ င်းသည် လမ်းပေါ်ထွက် ဆန္ဒပြပွဲ

များတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြ သည်။ ထို့အပြင် ကာတွန်းဆရာများ ရေးဆွဲသော လက်ရာများကို ဆန္ဒပြသမား များ အသုံးပြုခဲ့ကြသလို အွန်လိုင်းနှင့်

အများပြည်သူနေရာများတွင်လည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။…

ဝေယံ (တောင်ကြီး) နှင့် လဂွန်းအိမ်တို့၏ စစ်အာဏာ ရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လက်ရာ များက မဇ္ဈိမ၊ ခေတ်သစ်၊ ဧရာဝတီ၊ သံလွင်ခက် နှင့် 74 မီဒီ

ယာတို့တွင် အတွေ့ ရများခဲ့သလို လူကြိုက်လည်းများခဲ့ပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း အကျော်ကြားဆုံးသော ကာတွန်းဆရာများဖြစ်ခဲ့

သည်။…

သို့သော် ကာတွန်းဆရာနှစ်ဦးရေးဆွဲခဲ့သည့်လက်ရာများတွင် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အမျိုးသမီးများအပေါ်ခွဲခြားမှုနှင့် လူမျိုးရေးဆိုင်ရာအမြင်

များနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်မှုများကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။…

” LGBTQအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးများအတွက် ထိရှ နားလည် မှူ လွဲမှားမှုများရှိခဲ့ပါက အနူးအညွတ်တောင်းပန် ပါတယ်”

ဟု ဝေယံ (တောင်ကြီး) က ပြောသည်။…

ထို့အပြင် ” ရိုဟင်ဂျာနဲ့ လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားတွေအပေါ်မှာ မှားခဲ့တာတွေ ရှိရင်တောင်းပန်ပါတယ်။” ဟု ကာတွန်းဝေယံ (တောင်ကြီး)က

ဆက်ပြော သည်။…

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂျာနယ်လစ်များ ကြုံတွေ့ထားရသည့် အကြမ်းဖက်ခံရမှု၊ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်ဆဲ ဖိစီးနှိပ်စက်မှု၊ ခြိမ်းခြောက်မှု၊ နှောင့်ယှက်

တိုက်ခိုက်မှု တို့ အဆုံးသတ်ရေးအတွက် Amnesty International က တောင်းဆိုထားသည်။…

ဧပြီလတွင် ဝေယံ(တောင်ကြီး) နှင့် ၎င်း၏ လုပ်ဖော် ကိုင်ဖက် လဂွန်းအိမ်တို့ သည် ၎င်းတို့အနေဖြင့် စစ်အာဏာသိမ်းအုပ်စုကို ဝေဖန်ပြစ်

တင်မှုများ ဆက် လက် ထုတ်ဖော်ရန် လုံခြုံမှုမရှိတော့ဟု ခံစားမိခဲ့ကြပြီး နိုင်ငံထဲကနေ ထွက်ခွာ ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။…

” စစ်တပ်အာဏာပိုင်များသည် ၎င်းတို့နှင့် အမြင်သ ဘောကွဲလွဲမှုများအပေါ် ဖိနှိပ်ရန်နှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ကျူးလွန်သည့် ချိုးဖောက်

မှုများကို ဖုံးဖိရန် ရည် ရွယ်သည့် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။” ဟု နိုင်ငံ့အများအပြားတွင် ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်ထားသည့် CRNI က

ပြောသည်။…

နယ်စည်းမခြားသတင်းထောက်များအသင်း (RSF) ၏ အကဲဖြတ်ချက်ချက်အရ လည်း ၂၀၁၃ နှင့် ၂၀၁၇ အကြား လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ပြုပြင်

ပြောင်းလဲမှုများက မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် အညွှန်းကိန်းတွင် အဆင့် ၂၀ တက် စေခဲ့ကြောင်း၊ သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ တွင်

ယင်းသည် ရုတ်ခြည်းပင် အဆုံးသတ်ပြီး မြန်မာ နိုင်ငံ၏ ဂျာနယ်လစ်များကို လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်ခန့်က အခြေအနေများ အတိုင်း ပြန်ရောက်

သွားစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။…

crd